Podstawy ogłoszenia upadłości.

Przepisy prawa upadłościowego i naprawczego mają zastosowanie do: spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, spółek akcyjnych (również nieprowadzących działalność gospodarczą), wspólników osobowych spółek handlowych, wspólników spółki partnerskiej, przedsiębiorców w rozumieniu właściwej ustawy (w tym osób fizycznych, również nieprowadzących już działalności gospodarczej, jeżeli od dnia wykreślenia z rejestru nie minął jeden rok, w tym osób fizycznych, które nie wykreśliły działalności z właściwego rejestru).

Upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny, a za niewypłacalnego dłużnika uważa się takiego, który nie wykonuje wymagalnych zobowiązań pieniężnych.
Dłużnika będącego osobą prawną uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Informacje o majątku dłużnika będącego osobą prawną należy poszukiwać w dokumentach składanych do sądu rejestrowego (bilans, rachunek zysków i strat).

Sąd może oddalić wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań nie przekracza trzech miesięcy, a suma niewykonanych zobowiązań nie przekracza 10% wartości bilansowej dłużnika. Przepisu tego nie stosuje się, jeżeli niewykonanie zobowiązań ma charakter trwały albo gdy oddalenie wniosku może spowodować pokrzywdzenie wierzycieli.
W każdym przypadku sąd oddali wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania – są to koszty niezbędne do przeprowadzenia upadłości, minimalny majątek dłużnika ma zapewnić środki na przeprowadzenie upadłości, co nie jest równoznaczne z tym, że dłużnik musi posiadać majątek na zaspokojenie wierzycieli.
Sąd może oddalić wniosek o ogłoszenie upadłości w razie stwierdzenia, że majątek dłużnika jest obciążony hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym, zastawem skarbowym lub hipoteką morską w takim stopniu, że pozostały jego majątek nie wystarczy na zaspokojenie kosztów postępowania.

W przypadku uprawdopodobnienia, że w drodze układu wierzyciele zostaną zaspokojeni w wyższym stopniu, niż zostaliby zaspokojeni po przeprowadzeniu postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku dłużnika, ogłasza się upadłość dłużnika z możliwością zawarcia układu.
W przypadku, gdy jest brak podstaw do ogłoszenia upadłości z możliwością zawarcia układu, ogłasza się upadłość obejmującą likwidację majątku dłużnika.
Sąd w trakcie postępowania może zmienić sposób jego prowadzenia z postępowania z możliwością zawarcia układu, na postępowanie obejmujące likwidację majątku upadłego.

Praktyka wskazuje, iż postępowania upadłościowe z możliwością zawarcia układu nie dają żadnych gwarancji wykonania przez upadłego postępowań układowych. Najczęściej upadły reguluje pierwsze wynikające z układu niewielkie zobowiązania, a kolejne nie są przez niego wykonywane. Jednym z motywów składania przez dłużników wniosków o ogłoszenie upadłości jest wykazanie w ich mniemaniu należytej staranności (dotyczy spółek prawa handlowego), która pozwoli uniknąć sankcji karnej przewidzianej za niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym terminie.
Należy pamiętać również o tym, iż z odpowiedzialności tej nie zwalnia sam fakt złożenia wniosku, a pewną przesłanką pozwalającą na uwolnienie się od niej jest skuteczne złożenie wniosku, co oznacza jego przyjęcie przez sąd upadłościowy. Niestety skuteczne złożenie wniosku to w wielu wypadkach wyłącznie wykazanie, iż upadły ma majątek pozwalający na przeprowadzenie upadłości. Interes wierzycieli w zasadzie nie jest brany pod uwagę, podstawowym zagadnieniem rozpatrywanym przez sąd upadłościowy jest tylko to, czy są środki na przeprowadzenie upadłości.

Redaktor naczelny
Magdalena Delikat

« powrót