Skarga pauliańska.

Prowadząc egzekucję swoich należności warto sprawdzić nie tylko co dłużnik posiada obecnie, ale czy nie istniał majątek, którego się wyzbył.
Przepisy kodeksu cywilnego w art. 527 - 534 opisują instytucję skargi pauliańskiej, która jest bardzo efektywnym narzędziem w windykacji należności.
Ma ona zastosowanie wtedy, gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzenia wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową – każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, o ile dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała, lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć.
Tego rodzaju czynność dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny lub stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem tej czynności.
Przeprowadzenie postępowania ze skargi pauliańskiej ułatwia istnienie szeregu domniemań faktycznych, takich jak:
- Jeżeli na skutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli korzyść majątkową uzyskała osoba będąca w bliskim z nim stosunku zakłada się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. Oznacza to, że gdy dłużnik zbył majątek na rzecz osoby bliskiej wierzyciel nie musi udowadniać w Sądzie, że działał on z pokrzywdzeniem wierzycieli. To osoba trzecia będzie miała obowiązek wykazać, iż nie była świadoma sytuacji dłużnika.
- Jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli korzyść majątkową uzyskał przedsiębiorca pozostający z dłużnikiem w stałych stosunkach gospodarczych zakłada się, że było mu wiadome, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. Stałe stosunki gospodarcze to nic innego niż relacje oparte na powtarzalności i ciągłości zachowań dłużnika oraz osoby trzeciej będącej przedsiębiorcą. Może to oznaczać związanie się pewnymi umowami gospodarczymi w dłuższym czasie lub też współpracę trwającą długi czas, jednakże nie incydentalną, a stałą.
- Jeżeli wskutek czynności prawnej dokonanej przez dłużnika z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie – w takim przypadku wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną, chociażby osoba ta nie wiedziała i nawet przy zachowaniu należytej staranności nie mogła się dowiedzieć, że dłużnik działa ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.
Oczywiście odrębnym całkowicie zagadnieniem jest odnalezienie majątku, który kiedyś stanowił własność dłużnika. Praktyka wskazuje, że czynności te należy powierzyć wyspecjalizowanej firmie windykacyjnej, jednak takiej, która nie tylko prowadzi windykację, ale również realnie poszukuje majątku dłużnika.

Magdalena Delikat
Prokurent „Simplex” Sp. z o.o.

« powrót