Egzekucja umorzona z powodu bezczynności – kto zapłaci komornikowi.

Trybunał Konstytucyjny w czerwcu 2012 r. uznał, iż przepis art. 49 ust. 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji jest niezgodny z Konstytucją.
Orzeczenie to dotyczy sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne zostaje umorzone w związku z bezczynnością wierzyciela – zgodnie z art. 823 k.p.c. postępowanie egzekucyjne umarza się z mocy samego prawa, jeżeli wierzyciel w ciągu roku nie dokonał czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia postępowania lub nie zażądał podjęcia zawieszonego postępowania. W takiej sytuacji ma również zastosowanie art. 49 ust. 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, który stwierdza, że w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela oraz na podstawie art. 823 k.p.c. komornik pobiera od dłużnika opłatę stosunkową (inaczej wynagrodzenie komornika) w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania, jednak nie niżej niż 1/10 i nie wyżej niż 10-krotna przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.
Treść wyżej wymienionych przepisów wskazuje, że wierzyciel w sytuacji gdy zawiera ugodę z dłużnikiem i otrzymuje zapłatę poza komornikiem, a następnie składa wniosek do komornika o umorzenie egzekucji powinien poinformować dłużnika, że wystąpi obowiązek zapłaty opłaty stosunkowej wyliczanej według powyższych zasad. Wierzyciele nie zawsze pamiętają o tym przepisie, co prowadzi do niejasnych i nerwowych sytuacji.
Powyższy przepis mówi również o tym, iż komornik nalicza opłatę w wysokości 5% od wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania – nigdy od kwoty zapłaconej dobrowolnie od dłużnika, ani też od kwoty zleconej do egzekucji. Warto przeczytać dokładnie postanowienie komornika o umorzeniu egzekucji, które zostanie wydane po złożeniu wniosku przez wierzyciela o jej umorzenie.
Uwagi te nie mają zastosowania w wypadku, gdy postępowanie egzekucyjne umorzy się na skutek bezczynności wierzyciela.
Jednak i w tej sytuacji komornikowi należy się wynagrodzenie.
Trybunał Konstytucyjny uznał, że art. 49 ust. 2 ustawy o komornikach nie spełnia wymogów przyzwoitej legislacji. Podstawowe zastrzeżenie dotyczy tego, iż pobierana od dłużnika przez komornika opłata stosunkowa nie może być niższa niż 1/10 przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Dłużnikowi przysługuje wprawdzie odrębna droga prawna zmierzająca do zmniejszenia opłaty o której mowa, jednak Trybunał Konstytucyjny uznał, iż taka ochrona jest niewystarczająca. Chodzi tu głównie o sytuacje, gdy nakład pracy komornika jest minimalny.
Wykonanie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego będzie oznaczało przyjęcie rozwiązań prawnych, które nie będą wyznaczały najniższej opłaty pobieranej od dłużnika przy umorzeniu egzekucji na skutek wniosku wierzyciela lub jego bezczynności według dotychczas obowiązujących zasad.
Nie można jednak wykluczyć rozwiązania, że umorzenie egzekucji na wniosek wierzyciela będzie skutkowało, że to wierzyciel ponosić może koszty takiego umorzenia egzekucji.

Roman Chojnacki
Prezes Zarządu
„Simplex” Sp. z o.o.

« powrót